Nunap assiliornera & paasissutissat geografiskiusut

Asiaq, Kalaallit Nunaata nunamik assiliornermut aqutsisoqarfigivaa aammalu paasissutissanik geografiskiusunik katersinermi aallaaviulluni. Oqartussat pilersaarusiornerannut aqutsinerannullu, nunami atortulersuutit nalunaarsornerannut, sanaartugassat pilersaarusiornerannut, upalungaarsimaniarnermut, takornariaqarnermut allarpassuarnullu, paasissutissat geografiskiusut katersorneqartartut pingaaruteqarluinnartuupput.

Asiaq nunatsinni, nunatsinnut atuisunut allamiunullu atugassianik geodatanik aammalu paasissutissanik geografiskiusunik katersisarpoq, kukkunersiuisarluni, suliarisarlugit aammalu nunap assiliortarluni.

Asiap geografimut tunngasunik paasissutissaateqarfia, illoqarfiit nunaqarfiillu assingisa aallaavigivaat. Nunaannarmi assiliornermik aamma suliaqartarpugut, oqartussanit, namminersortunit allanillu immikkut pisariaqartitsisunit atorneqartussanik. Nutaanik assiliornerni, drone, timmisartut, qaammataasat, nunamilu uuttortaanernik iluaqusersorlugit assiliortarpugut.

Immikkut ilisimasavut ikiuutaasinnaapput siunnersuutaasinnaallutillu, soorlu nunap assinginik, geografimut datanik aammalu Geografiske Informations Systemer (GIS)-inik atuinermik tunngasinnaallutik.

Datanik geografimut tunngasut nunatsinneersut uani GIS-portalimi takusinnaavatit: www.NunaGIS.gl

Geodata imaluunniit paasissutissat geografiskiusut suuppat?

Nunap assiga tassaavoq geodata. Sumiiffissiornitsinnut atortarparput, sumut ingerlanissatsinnut toqqaanermut, pilersaarusiornermut aalajangernissamullu atortarlutigu. Paasissutissalli allat aamma geodatanngortarput, sumiiffimmut aalajangersimasumut attavilerneqaraangamik.

Assersuutigalugu inuup sumi najugaqarneranut qinersisinnaatitaaneranullu paasissutissaasinnaapput, kommunip sumiiffinnut pilersaarutaanut tunngasinnaallutik, sumi aalisartoqaqqusaallunilu piniartoqaqqusaanersoq, sumi erngup aqqutai kuuffeqarnersut, sumi tuttut erniortarnersut, illerngit qimussit aqqutaat pitaanerit sumiinnersut.

Geodatat innuttaasut inuiaqatigiillu ”inuunerisa” ilagaat aamma sumiissusersiutigisartagaat, ilisimasanik ujarlerfiit, avatangiisinik paasinnilersitsisartut aamma inunni assortuunninnernik oqaloqatigiinnernillu pilersitsisartut.

Aallerfik: Nunamut tamarmut geodatanut periuusissiaq 2017-2021

Ullumikkut nunatsinni nunamik assiliornermik akisussaaffik, Namminersorlutik Oqartussanit qallunaallu naalagaaffianit avinneqarsimavoq.

Namminersorlutik Oqartussat, Asiaq aqqutigalugu, nunatsinni illoqarfiit nunaqarfiillu assiliortussaavaat. Qallunaat naalagaaffiata nunap inuilaap assiliornissaa akisussaaffigaa. Asiaq aamma Namminersorlutik Oqartussat suleqatigalugit, Kalaallit Nunaat assiliorneqassagaangat, inuilaaq assiortarpaa. Asiaq aamma nunat allat assiliortui suleqatigisarpai.

Illoqarfiit Nunaqarfiillu

1960-ikkunniilliGrønlands Tekniske Organisation (GTO), kingornalu Asiaq nunatsinni illoqarfiit nunaqarfiillu assiliortarsimavai.

Asiaq tekniskiusunik assigiinngitsunut atugassanik assiliortarpoq. Paasissutissat RTK-GNNS (GPS), totalstation, drone, aammalu timmisartut atorlugit katersortarpavut. Assinut paasissutissaasinnaasut aamma pisortanit, suliffeqarfinnit, innuttaasuniillu pissarsiarisarpavut. Najugaqarfiit assingat (Grundkort-i) aammalu eqqakkat kuuffiisa assingat (Kloakkort-i) nutarterneqartarput nutarterinissamut pilersaarusiaq malillugu.

Nittartagat

Najugaqarfiit assingat

Najugaqarfiit assingat tekniskiuvoq qatsissusersugaq 3D-usoq, paasissutissanik ulikkaarlunilu ersarissoq

Eqqakkat kuuffiisa assingat

Eqqakkat kuuffiisa assingat tekniskiusoq, 3D-uvoq ersarissuulluni. Assimi kuuffiit matugisaat aammalu kuuffiit naqqisa naleqqerfii allaqqasarput

Assiliuussineq

Immikkut ittumik nunap assinganik pisariaqartitsiguit, Asiap nunap assiliuussinnaavaatit imaluunniit geodata atorlugit

Assiisivik

Januari 2018 aallarnerfigalugu, Asiap suliarisartagai, paasissutissat geografiskiusut ilaat, akeqanngitsumik pissarsiassaalerput